Brain Awareness Week (II): Overprikkeling bij hersenletsel. Wat is dat?

Gisteren schreef ik als start van deze Brain Awareness Week al over mijn onzichtbare restverschijnselen, waar ik na 6 jaar hersenletsel nog last van heb. Mijn grootste restverschijnsel, waar ik het meeste last van heb, is de overprikkeling die altijd op de loer ligt. In deze blog, probeer ik in mijn eigen woorden uit te leggen wat overprikkeling bij NAH nu precies is.

Brein = flexibel

Als je niet aangeboren hersenletsel hebt, kan dat van alles betekenen natuurlijk. In het geval van een herseninfacrt, zoals bij mij, betekent het dat ergens in dat brein een propje heeft vast gezeten. Het gevolg hiervan is dat het gebied dat achter dit propje zit, is afgestorven door een gebrek aan bloedtoevoer door het propje. Dit stuk(je) hersenen is dus dood en kan ook niet meer herstellen. Nu zijn de hersenen dusdanig knap en flexibel, dat het brein zich automatisch aanpast aan de ‘nieuwe situatie’. Hiermee wil ik zeggen dat functies die normaal gesproken vervult werden door het stukje hersenen dat nu is afgestorven, worden overgenomen door een ander stukje van de hersenen, dat wel gezond is. Dat gezonde stukje hersenen krijgt dus een of meerdere functies bij.

Gevolg extra vermoeid

Het klinkt simpel, maar is natuurlijk buitengewoon geweldig dat dit kan. Een functie die je eigenlijk niet meer zou kunnen, omdat dat stukje van je hersenen niet meer werkt, wordt gewoon overgenomen, waardoor je het wel nog kunt. Geweldig! Het is alleen wel zo, dat een simpele handeling misschien nu wel met een enorme omweg gedaan moet worden door andere hersendelen of een combinatie van hersendelen. Je hebt dus meer capaciteit nodig voor de meest simpele handelingen als bijvoorbeeld een kop koffie zetten. En meer capaciteit betekent meer inspanning, meer energie etc etc. En juist daarom zijn wij mensen met hersenletsel dus zo chronisch vermoeid. Alles kost ons gewoon meer energie! Klinkt logisch toch?

Overprikkeling

Overprikkeling is het fenomeen waarbij er teveel prikkels binnen komen in je brein. Teveel voor je hersenen om te kunnen verwerken. Er onstaat als het ware een soort file in je hoofd van alle prikkels die verwerkt moeten worden. Van geluiden, tot gedachtes, tot woorden die je aan het zeggen bent en een taak die je aan het doen bent (zoals bijvoorbeeld koken). Vol = vol is in deze context dus echt van toepassing.

Gevolg van overprikkeld zijn is voor mij;

  • korter lontje
  • extra moe zijn
  • mijn slechte kant wordt nog slechte (slechter gevoel in been en arm)
  • moeilijker uit woorden komen soms
  • niet meer tot rust kunnen komen
  • misselijk zijn
  • duizelig in extreme gevallen
  • alles komt nog harder binnen (geluid en licht)

Morgen vertel ik je hoe ik probeer te voorkomen dat ik overprikkeld raak en donderdag hoe ik weer herstel als het me toch (weer ) overkomen is!

Heb jij ervaring met overprikkeling??

Brain Awareness Week (I): Mijn 11 onzichtbare gevolgen van hersenletsel

Vandaag start de Brain Awareness Week en de Hersenstichting zet deze samen met de Edwin van der Sar foundation in het teken van de onzichtbare gevolgen van hersenletsel. En oh wat is dat belangrijk. Een van de belangrijke redenen dat ik ooit begonnen ben met bloggen: het bekender maken van deze gevolgen en het geven van een gezicht aan hersenletsel. Want het is precies zoals de afbeelding hier al laat zien. Je ziet niets aan mij, dat ik leef met deze onzichtbare gevolgen. Daar ben ik blij om, want ik wil zeker niet zielig gevonden worden en in een hokje geplaatst worden. Medelijden hoef ik ook niet, want ook met hersenletsel kan ik een mooi leven lijden. Soms is het wel lastig dat je niets ziet, omdat het zorgt voor een stukje onbegrip dat je bepaalde dingen niet kan of wil doen. Maar dat is eigenlijk alles.

Het leven met de onzichtbare gevolgen is ook tegelijkertijd het hele moeilijke aan leven met hersenletsel. Vind ik. ik kan natuurlijk alleen over mezelf spreken. Inmiddels is het voor mij 6 jaar geleden dat ik hersenletsel op liep door een herseninfarct en ik heb er een weg in gevonden. Het hoort nu gewoon bij mij en mijn leven is zoals het is. Ik weet al bijna niet meer hoe ik ervoor leefde. Bijna he, nog wel een beetje :-).

Wat zijn mijn onzichtbare gevolgen dan nog, na al deze jaren:

Als je zoekt op onzichtbare gevolgen van hersenletsel, krijg je een enorme lijst met klachten. Gelukkig heb ik die lang niet allemaal. Dit zijn voor mij degene waar ik regelmatig last van heb en die ervoor zorgen dat ik niet alles kan doen wat ik wil op de momenten die ik wil.

  1. Vermoeidheid (neurofatigue). Dit is een bekend fenomeen bij hersenletsel. Ik schreef al een een aparte blog over neurofatigue. Hoeveel je ook slaapt, moe blijf je. Het is ook een moeheid die je niet kent als je het zelf niet hebt. Daarom heb ik er al eens zo’n uitgebreide blog over geschreven.
  2. Overgevoelig voor licht en geluid. Alles komt vele malen harder binnen. Licht, vooral fel licht en geluiden, vooral had geluid. Het is als het ware alsof je filters kapot zijn of niet meer aanwezig. In mijn geval betekent het ook dat ik alles hoor. Ik had altijd al een heel scherp gehoor en dat heb ik nu nog vele malen erger. Ik denk wel dat het went en in zekere mate ook een kwestie is van training. Maar echt weg gaat het nooit. De oplossing voor mij: oordoppen, op maat gemaakt voor ’s nacht. Ideaal!
  3. Niet goed tegen warmte / hitte kunnen. Sinds ik hersenletsel heb kan ik slechter tegen extreem warm weer. Blijkbaar is mijn interne themostaat niet meer goed en kan ik warmte niet meer goed afvoeren. Airco is dan een zegen!
  4. Watterig gevoel in hoofd / vol hoofd. Dit ontstaat bij mij vooral als ik overprikkeld ben, met andere woorden als ik meer doe dan ik eigenlijk zou moeten doen. Mijn hoofd krijgt het niet meer verwerkt en er ontstaat een soort file. Zo leg ik het uit aan mijn dochter altijd. Dan moet ik resetten. En dat doe ik dan weer met mediteren, yoga nidra of wandelen in de natuur.
  5. Door overprikkeling slecht kunnen slapen. Dit is echt irritant. Met een te vol hoofd, staat alles in je lijf ‘aan’ en kom je niet te rust en niet in slaap. Belangrijk om te doorbreken dus anders raak je in een hele nare vicieuze cirkel.
  6. Verhoogde spierspanning in rug/nek/schouders. Dit merkte ik eigenlijk pas na een paar jaar. Als ik tegen overprikkeling aanloop, dan spant mijn bovenrug, schouders en nek automatisch aan. Inmiddels voel ik dat regelmatig aankomen en kan ik ingrijpen. De Flowee mat is hierbij heerlijk!
  7. Alles letterlijk nemen wat iemand zegt. Dit is me ook pas later duidelijk geworden. Ik neem alles letterlijk. Zal dus ook wel een stukje kapot zijn van binnen die dit niet goed kan filteren. Op zich heb ik hier niet mega last van. Je ervan bewust zijn is al 1 ding.
  8. Dromen niet van echt kunnen onderscheiden. Dit is soms wel gek. Dat je dan iet gedroomd hebt en het zo echt lijkt dat het vreemd is. Ik denk dat iedereen dit wel eens heeft gehad, maar ik heb dit dus veel vaker dan wel eens. Geen mega issue, wel opvallend.
  9. Informatieverwerking gaat langzamer. Dit kwam ook uit mijn NPO destijds. Ik kan feitelijk zo goed als alles nog, maar dingen duren soms langer om te verwerken omdat het via een omweg gaat in mijn hersenen. Dit merk ik soms wel bij lezen van ingewikkelde oninteressante materie bijvoorbeeld. Het kost me meer energie. De oplossing voor mij is dan om iets in delen te doen.
  10. Overzicht houden en dingen plannen. Hier was ik altijd een kei in, part of the job. Nu kan ik ook dit wel maar het kost me meer tijd en kost meer energie. Wel aanwezig dus dit gevolg, geen mega issue.
  11. Multi tasken zuigt energie. Dit is ook iets wat ik pas later wist. Van nature doe ik altijd van alles tegelijk. Dat zuigt me leeg qua energie nu. 1 ding tegelijk doen is echt beter te verwerken voor mijn brein. Dus dat probeer ik zoveel mogelijk te doen nu.

Voor iedereen zijn de gevolgen anders, ieder hersenletsel staat op zichzelf en dat maakt het ook zo moeilijk. Ik weet nog dat ik in het begin echt zocht naar informatie van lotgenoten. Wat hebben zij gedaan om zich beter te voelen? Want na de ziekenhuisperiode en poliklinische revalidatie, ben je thuis en moet je het maar uitzoeken. Ik functioneerde op zich wel prima, lichamelijk kon ik alles weer, ik wandelde elke dag en kwam de dagen prima door. Via Facebook groepen kwam ik in contact met andere lotgenoten en inmiddels heb ik op Facebook een community van ruim 200 moeders die allemaal hersenletsel hebben opgelopen. Dat is een hele fijne groep.

Ik voel me na 6 jaar echt wel veel beter dan in de beginjaren van mijn hersenletsel. Hier op deze blog heb ik er al vaak over geschreven. Ook over van welke gevolgen ik toen het meeste last had. En wat ik heb gedaan om me beter te voelen. Dit is een proces wat nooit stopt voor mijn gevoel. Je probeert van alles, valt en staat weer op. Zo is het leven met hersenletsel wat mij betreft. En weet je, zo is het ‘gewone echte’ leven ook. Dus ja, leven met hersenletsel is zwaar, het is inderdaad net topsport. Je leeft altijd op het toppen van je kunnen. En ja, je moet incasseren, aanpassen, flexibel zijn, rusten, doseren en proberen zoveel mogelijk in balans te zijn. Maar ik ben ervan overtuigd dat je mindset ook van essentieel belang is in hoe je je voelt.

Tijdens deze Brain Awareness Week ga ik een aantal blogs schrijven die hierbij aansluiten. Laat je verrassen!

Op mijn Facebook pagina plaats ik een poll deze week. Ik heb namelijk een aantal ideeën die ik wil gaan oppakken met Love your life en ik wil eens peilen hoe jullie daar over denken. Waar jullie behoefte aan hebben of leuk zouden vinden om te zien of horen van mij. Ben benieuwd!