Minder last van overprikkeling door gewenning

Het was van de week de internationale dag van de overprikkeling. Een onderwerp waar ik ook al vaak over geschreven heb. Het is in mijn geval een van de dingen waar ik sinds mijn hersenletsel (2015) het meeste last van heb. Als onzichtbaar restverschijnsel. Hier lees je waar ik nog last van heb.

Je hoort altijd dat het meeste herstel optreedt het eerste jaar na het oplopen van niet aangeboren hersenletsel (N.A.H.). Ik ben het daar niet helemaal mee eens en het is nu eindelijk eens tijd om uit de doeken te doen wat ik daarmee bedoel en waar ik dat op baseer.

Overprikkeling is heel naar, het komt vaak onverwacht en kan je compleet uit het veld slaan. Zeker in het begin als je net hersenletsel hebt opgelopen. Je hebt geen idee van je nieuwe ik, wat je wel en niet kan en zou moeten doen. Dus je doet wat je geleerd is bij ergotherapie. Doseren, balans zoeken, hoofd en lijftaken afwisselen, dag goed plannen en ga zo maar door. Voor de meesten zal dit vaak goed helpen. Ook voor mij was dit in het begin echt een hou vast die je zo hard nodig hebt.

Grenzen opzoeken en overschrijden

Mij is ook wel verteld dat het soms kan helpen toch je grenzen op te zoeken en soms erover heen te gaan. Bewust. Op dagen dat je weet dat je hersteltijd hebt erna, mocht je echt een klap krijgen ervan. In het begin durf je dat ook niet, want wat als….Maar weet je, volgens mij is het wel wat mij geholpen heeft om steeds iets meer te kunnen. Dus om juist wel UIT je comfortzone te gaan en iets te doen wat je niet durft of denkt te kunnen. Na 6 jaar leven met hersenletsel durf ik echt wel te zeggen, dat ik nu veel meer kan en doe dan wat ik het eerste of zeg de eerste 2 jaar deed. Nee het is niet zoals voorheen, maar ik heb wel stappen gemaakt door soms inderdaad tegen een muur aan te lopen en dingen uit mijn comfortzone te doen. Hoe doe je dit? Door met kleine stapjes te gaan!

Kleine stapjes, groot resultaat

Je denkt misschien zo kom ik nergens, door bijvoorbeeld 5 minuten muziek aan te zetten. Jawel dus. Je hersenen moeten weer wennen aan dingen. Hersenen zijn onwijs flexibel en veren mee. Dus ook als je het nu niet kunt, kan het misschien straks weer wel. En zo geldt dat voor alles. Doe het met kleine stapjes en je zult zien dat de stapjes steeds groter kunnen worden. En de dingen die je kunt doen ook steeds meer zijn. Echt, het kan!

Hart onder de riem: het wordt echt beter!

Deze blog heb ik al heel lang klaar staan in mijn hoofd……ik wil heel graag aan lotgenoten die nog niet zo lang te kampen hebben met hersenletsel, laten zien dat het beter wordt. Je gaat echt weer meer kunnen dan nu in het begin. Natuurlijk is dat voor iedereen anders, dat realiseer ik me echt wel, maar gewenning doet echt veel met je hersenen, is mijn ervaring. En ik wil deze positieve ervaring, in een week waarin aandacht gevraagd wordt overprikkeling, zeker met je delen!

Jij kunt zelf zoveel doen aan overprikkelingsklachten en dit is er een van. Laat je hoofd langzaam weer wennen aan dat wat jij belangrijk vindt, dan komt er een dag dat je je beter gaat voelen dan nu misschien.

Hoe is jouw ervaring met overprikkelingsklachten? nemen die in de loop der jaren ook af?

Brain Awareness Week (III): Voorkomen overprikkeling bij NAH door in balans zijn

Balans zoeken bij hersenletsel

In deze Brain Awareness Week probeert de Hersenstichting in samenwerking met de Edwin van der Sar Foundation meer (h)erkenning en bewustwording te creëren voor de onzichtbare gevolgen van een hersenaandoening of hersenletsel. Dat dit belangrijk is weet ook ik als geen ander, omdat er zoveel onbegrip is voor mensen die hiermee leven. Mensen die het niet ervaren, hebben geen idee. En dat is natuurlijk niet zo gek, want wat zie of lees je er nou over? En zoals gezegd, het is vaak ook onzichtbaar. Mensen leven vaak, bewust of onbewust met een masker op. Dus in deze week, schrijf ik een aantal extra blogs (als mijn energie het toelaat) om er extra aandacht voor te vragen. En door het te delen op social media hoop ik het ook weer wat meer te verspreiden.

Vandaag ga ik wat verder in op overprikkeling, wat ik gisteren heb uitgelegd hier op de blog. En heb aangegeven van welke specifieke overprikkelingsklachten ikzelf last heb. Sinds ik hersenletsel heb, is me goed voelen ongeveer een synoniem voor in balans zijn. Als ik in balans ben, raak ik niet overprikkeld, kan ik meer aan en kom ik de dag beter door. Kortom. Hoe zorg ik ervoor dat ik de meeste dagen, in balans ben? Dat ook dat niet makkelijk is, zal iedereen met hersenletsel beamen. Dat het mega belangrijk is, ook.

Vandaag geef ik je tips om de vervelende situatie van overprikkeling te voorkomen! Voorkomen is beter dan genezen niet waar!

Eigenlijk is hier maar 1 goed antwoord op: Zorg dat je in balans bent!

10 tips om balans te vinden bij hersenletsel

1. Belangrijkste tip is deze: afwisselen van activiteiten.

Wat kost energie en wat geeft energie? Maak een lijst van alles wat je leuk vind om te doen. Waarschijnlijk zijn dit ook de dingen die je energie geven. Wissel die af met dingen die je energie kosten (maak hier ook een lijst van. Vaak betekent dit dat er een afwisseling nodig is tussen inspanning (cognitieve taken) en ontspanning. 

2. Bewust rustpuntjes inplannen in je dag.

Zogenaamde stiltemomentjes. Even helemaal niets. Dus ook niet scrollen op je telefoon door social media 😉

3. Genieten van dat wat wel lukt en kan.

Maak een lijst van alles wat je nog wel kunt doen in plaats van kijken naar wat niet meer kan. Focus je hier echt op. En ga niet teveel nadenken over alles wat niet meer lukt. 

4. Creatief bezig zijn.

Met bijvoorbeeld stylen huis, puzzelen, mandala’s kleuren, handlettering, schilderen tekenen. net wat jij leuk vindt om te doen. Is heel verfrissend voor je brein. 

5. Yoga, meditatie en mindfulness.

Deze 3 zijn voor mij de gouden sleutel tot me beter voelen, de dag beter door te komen en meer rust en overzicht in mijn hoofd te hebben. Start elke morgen met een korte meditatie. Als ik dit doe begin ik de dag met zo’n ander gevoel. Probeer het echt en hou het even vol. Er is echt niets zweverigs aan en je kunt het overal doen, zo lang als je wilt. Dus no excuses zijn geldig hier 🙂

6.Wandelen in de natuur.

Deze is ook zeer verruimend voor de geest en je lijf. Iedereen weet dat wandelen goed is voor je lijf. Ik ervaar zelf ook een soort ruimte in mijn hoofd als ik wandel in de natuur. Alleen dan natuurlijk wel, anders klets ik alleen maar. 

7. Beweeg meer

Ga meer bewegen, op jouw manier, jouw tempo, naar wat jij leuk vindt. Dat kan natuurlijk met wandelen in de natuur of yoga. Maar er zijn legio mogelijkheden. Ik zal hier binnenkort ook een blog over maken ter inspiratie. Meer bewegen is goed voor je hersenen, je bent dan even lichamelijk bezig en dus niet met je hoofd en dat zorgt voor ontspanning en meer evenwicht met de cognitieve taken.

8. Iets doen waar je goed gevoel aan over houdt.

Dit is voor iedereen anders natuurlijk. Maar over het algemeen vind ik het fijn om iets te doen waar ik een goed gevoel van krijg. Ja, dit kost energie, maar toch levert het ook wat op. Voorbeelden: zwerfafval rapen, de kids schoon gedoucht in schone pyama in een schoon bed, iets opgeruimd in huis, wat gedaan in de tuin, iets liefs gedaan voor iemand in je omgeving, een kaartje sturen.

9. Zoek een fijne dagbesteding / invulling van je dag

Als je niet meer kunt werken, ga op zoek naar een andere dagbesteding / invulling van je dag. ik schreef hier al een eens een blog over zingeving na arbeidsongeschiktheid. Je voelt je ongetwijfeld beter als je iets doet wat je leuk vindt en wat je een goede dag geeft. Dat kan op allerlei manieren en op jouw eigen manier, binnen jouw grenzen. Al is het maar een uur per week. Je doet er toe en dat voel je dan zelf ook.

10. Genietmomentjes bijhouden in een speciaal schriftje.

Een positief schriftje waarin je elke dag even je geluksmomentjes, lichtpuntjes of hoe jij het ook noemt, noteert. Geluk zit in kleine alledaagse dingen, je gaat die steeds meer zien en beleven als je een dankbaarheidsdagboek bijhoudt.

Balans zoeken. Het moeilijkste wat er is. De grootste of een van de grootste uitdagingen, waar je mee te kampen krijgt als je hersenletsel hebt. Je ontkomt er niet aan dat de dagelijkse dingen veel energie kosten. Maar als daar tegenover staat dat je van iets anders wat je gedaan hebt een goed gevoel krijgt en daardoor de dag goed kan afsluiten, dan scheelt dat veel. Ieder voor zich moet ervaren en onderzoeken wat een goed dagritme is voor zichzelf. Waar krijg jij een goed gevoel van? Bij welke structuur en hoeveel rustmomentjes voel jij je goed? Dit vinden, kost tijd en zal ook nog vaak aangepast moeten worden. Gun jezelf die tijd en blijf positief. Het gaat je lukken!

Hoe ervaar jij het zoeken naar balans? heb je nog andere tips?

Brain Awareness Week (II): Overprikkeling bij hersenletsel. Wat is dat?

Gisteren schreef ik als start van deze Brain Awareness Week al over mijn onzichtbare restverschijnselen, waar ik na 6 jaar hersenletsel nog last van heb. Mijn grootste restverschijnsel, waar ik het meeste last van heb, is de overprikkeling die altijd op de loer ligt. In deze blog, probeer ik in mijn eigen woorden uit te leggen wat overprikkeling bij NAH nu precies is.

Brein = flexibel

Als je niet aangeboren hersenletsel hebt, kan dat van alles betekenen natuurlijk. In het geval van een herseninfacrt, zoals bij mij, betekent het dat ergens in dat brein een propje heeft vast gezeten. Het gevolg hiervan is dat het gebied dat achter dit propje zit, is afgestorven door een gebrek aan bloedtoevoer door het propje. Dit stuk(je) hersenen is dus dood en kan ook niet meer herstellen. Nu zijn de hersenen dusdanig knap en flexibel, dat het brein zich automatisch aanpast aan de ‘nieuwe situatie’. Hiermee wil ik zeggen dat functies die normaal gesproken vervult werden door het stukje hersenen dat nu is afgestorven, worden overgenomen door een ander stukje van de hersenen, dat wel gezond is. Dat gezonde stukje hersenen krijgt dus een of meerdere functies bij.

Gevolg extra vermoeid

Het klinkt simpel, maar is natuurlijk buitengewoon geweldig dat dit kan. Een functie die je eigenlijk niet meer zou kunnen, omdat dat stukje van je hersenen niet meer werkt, wordt gewoon overgenomen, waardoor je het wel nog kunt. Geweldig! Het is alleen wel zo, dat een simpele handeling misschien nu wel met een enorme omweg gedaan moet worden door andere hersendelen of een combinatie van hersendelen. Je hebt dus meer capaciteit nodig voor de meest simpele handelingen als bijvoorbeeld een kop koffie zetten. En meer capaciteit betekent meer inspanning, meer energie etc etc. En juist daarom zijn wij mensen met hersenletsel dus zo chronisch vermoeid. Alles kost ons gewoon meer energie! Klinkt logisch toch?

Overprikkeling

Overprikkeling is het fenomeen waarbij er teveel prikkels binnen komen in je brein. Teveel voor je hersenen om te kunnen verwerken. Er onstaat als het ware een soort file in je hoofd van alle prikkels die verwerkt moeten worden. Van geluiden, tot gedachtes, tot woorden die je aan het zeggen bent en een taak die je aan het doen bent (zoals bijvoorbeeld koken). Vol = vol is in deze context dus echt van toepassing.

Gevolg van overprikkeld zijn is voor mij;

  • korter lontje
  • extra moe zijn
  • mijn slechte kant wordt nog slechte (slechter gevoel in been en arm)
  • moeilijker uit woorden komen soms
  • niet meer tot rust kunnen komen
  • misselijk zijn
  • duizelig in extreme gevallen
  • alles komt nog harder binnen (geluid en licht)

Morgen vertel ik je hoe ik probeer te voorkomen dat ik overprikkeld raak en donderdag hoe ik weer herstel als het me toch (weer ) overkomen is!

Heb jij ervaring met overprikkeling??